Foto Headerfoto en stickers: © Aschwin Snel

Met innovaties versterken we de Nederlandse dijk steeds slimmer, goedkoper en past deze beter in de omgeving, zoals bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP)-project Sterke Lekdijk. In dit project wordt gewerkt in een vernieuwende samenwerkingsvorm, het Innovatiepartnerschap, en worden innovaties uit de pilotfase gehaald en breed toegepast. Waldo Molendijk, contractmanager Sterke Lekdijk (Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) en Paul Vogelaar (directeur Van Oord Nederland, namens de Innovatiepartners) vertellen over het partnerschap.

Het project Sterke Lekdijk volgt een programmatische aanpak met drie innovatiepartners, verenigd in één team. Het Innovatiepartnerschap breekt daardoor met de traditionele werkwijze, waarbij een waterschap opdrachtgever is en de aannemer opdrachtnemer. Daarbij is er veel aandacht voor sociale- en procesinnovatie. ‘We werken vanaf het begin op drie niveaus samen: in het directieteam, in het programmateam en op deelprojectniveau. Doordat we nu al samen aan tafel zitten, ontstaat er een ander speelveld’, zegt Paul Vogelaar.

Schip op de Lek bij Vreeswijk (Nieuwegein).
De Lekdijk bij Vreeswijk (Nieuwegein). Foto: © Aschwin Snel

Direct samen aan tafel zitten is zo’n sociale innovatie. Hoe werkt dat?

‘De sleutel tot succes zijn de mensen zelf. Als je een open blik hebt, in een dergelijke samenwerking kan en wilt werken en er enthousiast van wordt, ga je hier het verschil maken’, zegt Vogelaar. Molendijk vult aan: ‘Openheid en transparantie zijn belangrijk. Je moet alert zijn op verschillen en die durven benoemen. Begrijpen we elkaar wel? Hebben we hetzelfde beeld over dezelfde zaken? Belangen moeten op tafel, ook al is dat soms spannend. Alleen op die manier snap je waarom iemand bepaalde keuzes maakt en kun je daarop acteren.’

‘Alles wat de markt te bieden heeft, komt nu op tafel’

Wat is het voordeel van samenwerken in een Innovatiepartnerschap?

Molendijk: ‘Je brengt kennis in van meerdere partijen, die vanuit hun eigen ervaringsachtergrond innovaties (door)ontwikkelen. Samen zetten we stappen en leren we.’ Vogelaar: ‘Het is lastig als iedere partner voor zijn eigen deelproject zou moeten investeren in duurzame oplossingen en innovaties. Door de programmatische aanpak kunnen we uitdagingen gezamenlijk oppakken. Vanuit de breedte van de samenwerkingsketen kijk je naar wat er kan en dat passen we toe, over de deelprojecten heen.’

Foto van de Lek en Lekdijk bij Nieuwegein
De Lekdijk bij Nieuwegein, die via een innovatiepartnerschap wordt versterkt. Foto: © Aschwin Snel

Een voorbeeld daarvan is het ontwikkelen van rekentechnieken (procesinnovatie) voor productinnovaties. Molendijk: ‘Neem verticale oplossingen voor piping. Of je nu kiest voor een Prolock, verticaal geotextiel of een grofzandbarrière, je moet kijken hoe je de werking kunt aantonen en hoe je op basis daarvan het ontwerp maakt. Door samen te werken in één team, kun je putten uit een bredere pool van kennis voor de best mogelijke oplossing. Zo kom je écht verder.’

Hoe helpt dit innovaties verder?

Innovatiepartnerschap zorgt over en weer voor meer kennis tussen de markt en de aanbestedende partij. Vogelaar: ‘Je kunt een innovatie wel voor jezelf houden, maar juist door te delen wordt deze toegepast. Daar wordt iedereen beter van. Zowel de markt als de waterschappen hebben baat bij innovatieve oplossingen voor dijkversterkingen.’ Molendijk vult aan: ‘Binnen deze samenwerking is er ook steun voor elkaar als bijvoorbeeld de uitvoering van een deelproject lastig wordt. Die steun, die gezamenlijkheid, dat motiveert. Vanuit de markt horen we dat het een verademing is om op deze manier te werken. Die energie gaat ons zeker helpen bij onze innovatie-ambities.’

Portretfoto Toine Tillemans
Portretfoto Gerwin van der Hoek

Innovatiepartnerschap Sterke Lekdijk

Behalve het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en Van Oord maken ook Mourik en Lekensemble (Heijmans, GMB Civiel, de Vries & van de Wiel) onderdeel uit van het innovatiepartnerschap binnen het HWBP-project Sterke Lekdijk. HWBP-directeur Erik Wagener: ‘We weten dat marktpartijen uiteindelijk de sleutel in handen hebben als het gaat om het realiseren van innovaties binnen dijkversterkingsprojecten. Als zij het niet zien zitten, gaat die innovatie er ook niet van komen.’

Volgens Wagener creëert Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden nu een situatie waarmee creativiteit én ondernemerschap van de markt maximaal wordt benut. ‘Alles wat de markt te bieden heeft, komt nu op tafel. Je schept een klimaat waarin mensen elkaar uitdagen en zich kunnen uitspreken en dat vertrouwen werkt heel goed bij innoveren. Als deze methode goed werkt, zie ik graag dat deze vorm ook in andere projecten wordt toegepast.’

Toine Tillemans (van innovatiepartner Lekensemble, portretfoto links) ziet de samenwerking rooskleurig in: ‘Ik heb de stellige overtuiging dat Sterke Lekdijk hét project wordt waar we voor het eerst grootschalig de voordelen van geïmplementeerde innovaties gaan ervaren. Die overtuiging groeit met de dag.’ Innovatiepartner Gerwin van der Hoek (Mourik, portretfoto rechts) vult aan: ‘Samen bouwen wij de dijk van de toekomst. Een nieuwe vorm van samenwerken gericht op innoveren en met integrale invulling van de grote maatschappelijke uitdagingen.’