Tijdens het plenaire deel van het Deltacongres kregen de deelnemers een paar korte films te zien. Hierin trekt presentator Grietje Evenwel het land in om aan de bestuurlijke partners in het nationaal Deltaprogramma (Rijkswaterstaat, VNG, IPO en UvW) te vragen waar hun prioriteiten de komende jaren liggen, gebaseerd op de recente herijkte deltabeslissingen en voorkeursstrategieën. Als grootste prioriteiten noemden zij het koppelen van verschillende grote transities en versnelling in de uitvoering. Om hun commitment te bekrachtigen, zetten alle vertegenwoordigers, Michèle Blom namens RWS, Ed Anker (VNG), Bert Boerman (IPO) en Rogier van der Sande (UvW) hun handtekening onder de herijkte Deltabeslissingen. In de tv-studio tekenden vervolgens ook deltacommissaris Peter Glas en Secretaris-Generaal Jan Hendrik Dronkers (min IenW).

Grietje interviewt Michèle Blom en Ed Anker

GRIETJE EVENWEL: Er staat een lekker windje vandaag.
Ik sta hier op de dijk tussen Enkhuizen en Lelystad wat natuurlijk een perfecte plek is om af te spreken met Michèle Blom.

(Grietje interviewt Michèle.)

Wat heb je met deze plek waar we nu staan?
MICHÈLE BLOM: We staan hier bij de prachtige Houtribdijk aan de kant van het IJsselmeer en aan de andere kant het Markermeer.
We hebben hem net opgeleverd zodat hij weer bestand is tegen de grote stormen die mogelijk gaan komen en ik ben hier ook nog eens een keer opgegroeid.
Dus ja, wat heb ik nou eigenlijk niet met die dijk?
Waarom is het herijken van het Nationaal Deltaprogramma zo belangrijk?
De toekomst staat niet vast.
Altijd gebeuren er dingen of zie je nieuwe ontwikkelingen waardoor je opnieuw moet bedenken: oké, dat wat we bedacht hadden houdt dat nog stand of moeten we iets anders verzinnen?
Er zijn natuurlijk verschillende partners bij betrokken.
Waarom is de samenwerking zo belangrijk binnen het Nationaal Deltaprogramma?
Ja, het water is één systeem.
We spreken wel eens over communicerende vaten. Nou, dat zie je hier.
Wat er in het IJsselmeer zit, dat komt uit de IJssel.
Wat er in de IJssel zit, dat komt uit het buitenland.
We hebben het grondwater nodig, we hebben het oppervlaktewater nodig er komt water van boven en allemaal hebben we daar een rol en verantwoordelijkheid in.
En de enige manier om dat goed te doen, is dat met elkaar te doen.
Wat ik heel belangrijk vind, is dat we echt ons allen scharen achter dat hoofddoel.
Verwachten jullie ook nog iets van het bedrijfsleven?
Zeker, ook het bedrijfsleven kan iets doen.
Ook zij kunnen het water gaan bewaren voor hun productieprocessen.
Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de energie-industrie dat gebeurt bij de glastuinbouw, ook zij kunnen een steentje bijdragen.
De laatste, misschien belangrijkste vraag: Wil je een handtekening zetten onder de nieuwe afspraken?
-Heel graag.

(Michèle zet haar handtekening op een groot kartonnen bord met de titel 'Nationaal Deltaprogramma'. Daarna lopen ze samen over de dijk.)

OPGEWEKTE MUZIEK

Zo, er wordt hard gewerkt hier.
Ik ga eens kijken of ik Ed Anker kan vinden die mij meer kan vertellen over ruimtelijke adaptatie.

(Grietje is nu bij een bouwplaats. Ze zet een helm op, trekt een veiligheidshesje aan en loopt de bouwplaats op. Ed Anker:)

DOOR DE OPGEWEKTE MUZIEK KLINKT GEKLOP EN GEBOOR

ED ANKER: We zijn hier het hele stationsplein aan het vernieuwen en dat doen we klimaatactief.
Dat hele plein wordt een soort enorme spons waar allemaal water in opgevangen kan worden ook gewoon al onder de straatstenen en in de fietsenstalling maken we allemaal voorzieningen zodat bij een hoosbui die kan worden ingezet als een soort noodberging.
Voor welke uitdagingen staat Nederland dan de komende jaren?
Dat we rekening moeten houden met heel veel regen grote hoosbuien die in korte tijd echt de straten blank kunnen zetten en veel meer hitte in de zomer.
Dat proberen wij hier op deze plek samen te laten komen door veel groen toe te voegen en allerlei slimme manieren te bedenken om dat water af te kunnen voeren.
EVENWEL: Staat de gemeente dan nog specifiek voor bepaalde uitdagingen?
Ja, absoluut.
De gemeente, die is uiteindelijk verantwoordelijk voor de openbare ruimte.
Dat is niet alles, een heleboel is in particuliere handen.
Maar de gemeenten moeten stresstesten doen, laten zien waar de problemen zitten en vervolgens de beweging erin krijgen dat we ook echt op een andere manier onze gebouwen gaan inrichten, onze stad gaan inrichten.
De minister heeft voor 2021 extra geld beschikbaar gesteld, 200 miljoen euro.
Wat zou jij zeggen dat we daarmee moeten doen?
Volgens mij is het, omdat we in transformatietijd zitten het belangrijkste dat we aan projecten doen die laten zien dat dingen echt anders kunnen.
We kunnen niet op een traditionele manier onze woonwijken doorbouwen en onze binnensteden aanpakken.
Maar je hebt dan heel vaak te maken met andere partijen projectontwikkelaars, aannemers, bouwers.
We moeten het allemaal met mekaar doen en dan kan extra geld wel helpen om datgene wat misschien dreigt vast te lopen, vlot te trekken.
De herijking van het Nationaal Deltaprogramma, sta je daar achter?
Ja, absoluut, de VNG is nauw betrokken bij de totstandkoming daarvan.
De Deltacommissaris heeft er ook in coronatijd heel veel in geïnvesteerd.
Hij heeft met Jan en alleman gewandeld om op te halen wat er nou echt in moest gaan staan en dat zie je ook echt in de teksten terug van het Deltaprogramma.
Dat is een tekst die van ons allemaal is en dat is superbelangrijk want we kunnen dit echt niet in ons eentje.
Wil je er je handtekening onder zetten?
-Jazeker, met alle plezier.

(Ed zet z'n handtekening op het bord. Even staat hij zelfverzekerd in het midden van de bouwplaats en daarna geeft hij Grietje een rondleiding. Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksoverheid. Beeldtekst: Nationaal Deltacongres.)

DE OPGEWEKTE MUZIEK SPEELT VERDER TOT HET EIND VAN DE VIDEO

Grietje interviewt Bert Boerman en Rogier van der Sande

(Met een groot kartonnen bord onder de arm loopt Grietje Evenwel over een brug.)

OPGEWEKTE MUZIEK

GRIETJE EVENWEL: Ja, we zijn weer op pad.
Dit keer ga ik spreken met Bert Boerman over onder meer zoetwater.
Waar kan dat nou beter dan in de prachtige provincie Overijssel bij de Vecht?

(Al pratend lopen Bert en Grietje langs het water.)

Welke uitdaging ligt er voor Nederland de komende zes jaar als het gaat over zoetwaterbeschikbaarheid?
BERT BOERMAN: Als we kijken naar zoetwaterbeschikbaarheid dan zie je dat droogte in de achterliggende periode een belangrijk thema is geweest.
Ik denk dat daar de grote opgave ligt voor de toekomst.
Hoe houden we dat water dat hier rijkelijk het land binnenstroomt via deze regenrivier, ook in de gebieden vast?
Hoe houden we het water dat via de Rijn binnenkomt hoe distribueren we dat zodanig dat we dat vast kunnen houden in de gebieden om beschikbaar te krijgen op die momenten dat het nodig is?
Welke opgave ligt er voor de provincies?
Alle provincies zijn wel bezig om te kijken hoe kunnen we zoetwaterretentiegebieden maken hoe kunnen we in de haarvaten van onze systemen zorgen dat dat water opgenomen wordt en je moet het ook koppelen aan andere thema's.
Denk aan een andere transitie, bijvoorbeeld in de landbouw.
Zorgen dat er meer organische stoffen in die bodem komt, heel veel water vasthouden.
Dat soort elementen, dat is echt van groot belang de komende periode als het gaat om de herijkte Deltabeslissing.
Functie volgt peil, we hebben eeuwenlang het omgekeerde gedaan dat het peil de functie volgde.
Dus dat betekent dat we daar ook rekening mee moeten houden en dat betekent dat we in de gebieden aan de slag moeten.
De herijking van het Deltaprogramma, ben je het daarmee eens?
Als we kijken naar het Deltaprogramma de afgelopen zes jaar, volledig commitment.
De komende periode met de herijkte Deltabeslissingen en de strategieën volkomen commitment vanuit het IPO om daar met elkaar de schouders onder te zetten.
En natuurlijk teken ik daar ook namens het IPO graag voor.

(Bert zet z'n handtekening op het bord en vervolgens vertrekken ze. Even later komt Grietje aan bij een andere locatie, waar ze met Rogier van der Sande gaat praten.)

DE OPGEWEKTE MUZIEK SPEELT VERDER

EVENWEL: Welke opgave ligt er de komende zes jaar voor de waterschappen?
ROGIER VAN DER SANDE: Verstandig besluiten nemen en dingen doen die over 20, 30, 40 jaar van belang zijn.
De problemen zijn er dan pas als we nu niet handelen.
Niet alleen voor de waterschappen, voor die hele waterfamilie, is dat de opgave.
We moeten gaan versnellen, wat moeten we precies gaan versnellen?
We moeten versnellen in de uitvoering.
Dat zie je bijvoorbeeld in het hoogwaterbeschermingsprogramma daar moeten we gewoon qua planning eigenlijk het tempo van de afgelopen jaren verdubbelen en dat is verdomd moeilijk.
Denk alleen maar aan de corona, wat dat betekent.
Denk aan de stikstofproblematiek wat dat betekent.
We zullen nog steeds tegen nieuwe problemen aanlopen dus is het realiseren van hetgeen we ons hebben voorgenomen, heel erg belangrijk en het permanent doen op een wijze, no regret naar de toekomst toe dat is ook wel even een uitdaging.
En hoe gaan we dat precies doen?
Door behoedzaam te werken, want daar zijn we goed in.
Een van de mooie dingen is dat niet alleen bestuurders maar ook op andere niveaus goed wordt samengewerkt.
Slim watermanagement is begonnen op de werkvloer.
De waterrobuustheid in wijken, in bestaande en nieuwe wijken is dat het belangrijkste thema?
Als je niet lekker woont, zit je niet lekker in je vel, hebben we geen fijne samenleving.
Er mag eigenlijk geen woning meer gebouwd worden die niet waterrobuust en toekomstbestendig is.
Wat heb jij nodig om je doelen te bereiken?
Grote lijnen waar we ons op kunnen vinden, die worden door alle partijen gedragen en de vertaling van het Nationaal Deltaprogramma naar die regionale arena is wel een uitdaging die we met z'n allen aan moeten gaan.
De herijking van het Nationaal Delta- programma, sta je daar 100 procent achter?
Namens alle waterschappen moet ik dan maar even zeggen alle 21 waterschappers die er in de zaal zitten, digitaal of niet ga ik die handtekening zetten.

(Rogier zet z'n handtekening op het bord, daarna lopen ze naar het gemaal wat verderop. Ze zetten een mondkapje op en vervolgens krijgt Grietje een uitgebreide rondleiding van Rogier.)

DE OPGEWEKTE MUZIEK SPEELT VERDER

Nou, dat gaat goed, vier handtekeningen.
Terug naar jou, Rens, terug naar de studio.

(Grietje loopt weg. Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksoverheid. Beeldtekst: Nationaal Deltacongres.)

DE OPGEWEKTE MUZIEK STOPT